{"id":16519,"date":"2020-04-02T10:18:31","date_gmt":"2020-04-02T10:18:31","guid":{"rendered":"https:\/\/zasoby1.open.agh.edu.pl\/cel2026\/?page_id=16519"},"modified":"2023-09-13T10:06:02","modified_gmt":"2023-09-13T08:06:02","slug":"persona-non-grata-w-design-thinking","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/zasoby1.open.agh.edu.pl\/cel2026\/persona-non-grata-w-design-thinking\/","title":{"rendered":"Persona non grata w design thinking+nagranie!"},"content":{"rendered":"

>>Nagranie znajduje si\u0119 pod odpowiedziami!>><\/span><\/h4>\n

Odpowiedzi na pytania po webinarze “Persona non grata”<\/h4>\n

\"\"<\/p>\n

Odpowiedzi udzielaj\u0105:<\/p>\n

Rafa\u0142 Czarny, <\/strong> dyrektor dr. innowacji i rozwoju w Inprogress, trener i wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rca Inprogress Design Lab oraz<\/p>\n

Agnieszka Chrz\u0105szcz<\/strong> – projektantka szkole\u0144 e-learningowych i wiceszefowa Centrum e-Learningu AGH.<\/p>\n

Diana: Je\u017celi nie persony, to co? Jakie alternatywy polecacie jako narz\u0119dzia\/metody pozwalaj\u0105ce dobrze zdefiniowa\u0107 u\u017cytkownika\/klienta?<\/i><\/strong><\/span><\/p>\n

Rafa\u0142 Czarny, Inprogress<\/strong>: To, w czym z Agnieszk\u0105 jeste\u015bmy zgodni, to konieczno\u015b\u0107 zbierania konkretnych danych<\/strong> o u\u017cytkownikach. Dzi\u0119ki badaniom u\u017cytkownik\u00f3w jeste\u015bmy w stanie budowa\u0107 solidne podstawy pod prac\u0105 nad rozwi\u0105zaniem. Celem procesu Design\u00a0Thinking\u00a0ma by\u0107 zbudowanie rozwi\u0105zania, kt\u00f3re odpowie na potrzeby\u00a0u\u017cytkownik\u00f3w \/ interesariuszy. Jak to zrobi\u0107, nie u\u017cywaj\u0105c person?<\/p>\n

    \n
  • User\u00a0Stories<\/strong>, o kt\u00f3rych powiedzia\u0142em podczas\u00a0webinaru. Warto, koniecznie na podstawie danych z bada\u0144, stworzy\u0107 wypowiedzi strukturyzuj\u0105ce zebrane informacje: Jako potrzebuj\u0119 ….. , \u017ceby ….. Zaprezentowane w ten spos\u00f3b porcje wiedzy o u\u017cytkownikach, nie \u201cubrane\u201d w \u201cperson\u0119\u201d, minimalizuj\u0105 ryzyka, o kt\u00f3rych m\u00f3wi\u0142em;<\/li>\n
  • Mapa potrzeb<\/strong>, czyli zaprezentowanie zebranych danych w taki spos\u00f3b, \u017ceby dostrzec ich reprezentatywno\u015b\u0107 i wa\u017cno\u015b\u0107 dla interesariuszy. Ponownie: unikamy\u00a0ryzyk\u00a0zwi\u0105zanych z tworzeniem\u00a0persony;<\/li>\n
  • User\u00a0Journey\u00a0Map<\/strong>, jako narz\u0119dzie obrazuj\u0105ce \u201c\u015bcie\u017ck\u0119 u\u017cytkownika\u201d\u00a0(a w\u0142a\u015bciwie \u201c\u015bcie\u017cki\u201d, bo jak mamy sporo danych, to powstanie sporo \u015bcie\u017cek)\u00a0w ramach \u201caktualnego stanu rzeczy\u201d. Wypisanie i graficzne zaprezentowanie wszystkich dzia\u0142a\u0144 i zdarze\u0144,\u00a0kt\u00f3re maj\u0105 miejsce z perspektywy u\u017cytkownika: ile czasu zajmuje dana czynno\u015b\u0107, jakie wywo\u0142uje emocje, na ile jest trudna do wykonania, ile zabiera energii… To te\u017c jest \u015bwietne narz\u0119dzie, kt\u00f3re pozwala\u00a0zrozumie\u0107 interesariuszy;<\/li>\n
  • Mapa empatii<\/strong>: ale nie jako narz\u0119dzie dla persony, ale dla u\u017cytkownik\u00f3w, kt\u00f3rych przebadali\u015bmy. Jakie pojawiaj\u0105 si\u0119 u nich my\u015bli? Co czuj\u0105? Co widz\u0105? Co m\u00f3wi\u0105?\u00a0Te wszystkie informacje warto p\u00f3\u017aniej ustrukturyzowa\u0107, stosuj\u0105c np. Map\u0119 potrzeb (punkt 2).<\/li>\n<\/ul>\n

    Ewa: Ale przecie\u017c i user stories, i mapy empatii tworzy si\u0119 w\u0142a\u015bnie dla person?<\/i><\/strong><\/span><\/p>\n

    Rafa\u0142 Czarny, Inprogress<\/strong>:Nie! \ud83d\ude42 Te narz\u0119dzia cz\u0119sto s\u0105 ze sob\u0105 \u0142\u0105czone, ale kompletnie nie ma takiej potrzeby. User stories, Mapy empatii, User journey map: to wszystko mo\u017ce by\u0107 (i w mojej ocenie zwi\u0105zanej z szacowaniem ryzyk \u2013 powinno by\u0107) u\u017cyte bez tworzenia person.<\/p>\n

    Pawe\u0142: Persona a profilowanie klient\u00f3w?<\/i><\/strong><\/span><\/p>\n

    Rafa\u0142 Czarny, Inprogress<\/strong>: W marketingu i tworzeniu reklam bardzo cz\u0119sto persony stosuje si\u0119 do stworzenia kampanii reklamowych. Dane do tworzenia tych person mog\u0105 pochodzi\u0107 w\u0142a\u015bnie z obserwacji zachowa\u0144 konsumenckich, czyli profilowania klient\u00f3w \ud83d\ude09<\/p>\n

    Karolina: Fajne narz\u0119dzie do empatii to te\u017c mapa warto\u015bci uzywana w Business Model Canvas, ale wszystkie te narzedzia czy nie s\u0142u\u017c\u0105 po prostu do poznania u\u017cytkownika -> segmentacji \/tworzenia profilu \/ persony.<\/i><\/strong><\/span><\/p>\n

    Rafa\u0142 Czarny, Inprogress<\/strong>:Jeste\u015bmy tak przywi\u0105zani do person, \u017ce patrzymy tylko przez pryzmat tworzenia persony. Wszystkie narz\u0119dzia s\u0142u\u017c\u0105ce poznawaniu u\u017cytkownika s\u0142u\u017c\u0105 poznaniu u\u017cytkownika. Persona jest narz\u0119dziem, kt\u00f3re ma to u\u0142atwia\u0107: ale stosowanie tego narz\u0119dzia niesie za sob\u0105 mas\u0119 ryzyk (o kt\u00f3rych wspomina\u0142em w trakcie webinaru). Zebrane od u\u017cytkownik\u00f3w informacje nale\u017cy strukturyzowa\u0107 i analizowa\u0107, koniecznie trzeba je poj\u0105\u0107 i zrozumie\u0107; zgrupowa\u0107, rozrysowa\u0107 powi\u0105zania, sprawdzi\u0107 wa\u017cno\u015b\u0107 dla u\u017cytkownika, przeanalizowa\u0107 cz\u0119sto\u015b\u0107 wyst\u0119powania… Natomiast wykonanie kroku dalej: stworzenie persony, to jest wykonanie ryzykowanego kroku.<\/p>\n

    Karolina: Co my\u015blicie o tworzeniu hipotetycznej persony na podstawie intuicji, a potem sprawdzaniu, pog\u0142\u0119bianiu informacji badaniami?<\/i><\/strong><\/span><\/p>\n

    Agnieszka Chrz\u0105szcz, CeL AGH<\/strong>Tak, to podej\u015bcie pozwala na stworzenie tzw. proto-persony czyli bardzo wst\u0119pnego i nie opartego o \u017cadne badania, do\u015b\u0107 og\u00f3lnego szkicu u\u017cytkownik\u00f3w. S\u0142u\u017cy pracy ad-hoc, wst\u0119pnemu pogrupowaniu u\u017cytkownik\u00f3w lub usystematyzowaniu informacji o grupie docelowej. Pozwala ju\u017c na wst\u0119pie my\u015ble\u0107 o konkretnych osobach, dla kt\u00f3rych projektujemy. Powstaje w wyniku burzy m\u00f3zg\u00f3w, w grupie, \u201cna szybko\u201d. I jako oparte na intuicji \u2013 jest ewidentnym jednoro\u017ccem. Du\u017ce ryzyko polegania na uprzedzeniach i przekonaniach projektant\u00f3w zamiast na tym, co m\u00f3wi\u0105 u\u017cytkownicy.<\/p>\n

    Micha\u0142: User stories mo\u017cna spokojnie obarczy\u0107 tymi samymi zarzutami, co persony.<\/i><\/strong><\/span><\/p>\n

    Rafa\u0142 Czarny, Inprogress<\/strong>: Je\u015bli ka\u017cda z pojedynczych User Stories jest stworzona na podstawie danych, a nie na podstawie intuicji: istnieje du\u017co mniejsze ryzyko stworzenia \u201cpotwora Frankensteina\u201d – bo nie tworzymy persony. Ka\u017cda User Story to porcja informacji i jako tak\u0105 j\u0105 traktujemy<\/strong>. Persona to pr\u00f3ba zebrania tych porcji informacji w jeden model – kt\u00f3ry mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 nietrafiony; w kt\u00f3rym nie wiadomo, kt\u00f3ra \u201ccecha\u201d persony jest reprezentowana przez ilu u\u017cytkownik\u00f3w; w kt\u00f3rym powi\u0105zania mi\u0119dzy konkretnymi elementami mog\u0105 nie wyst\u0119powa\u0107 w \u015brodowisku naturalnym. Ze wzgl\u0119du na te ryzyka jestem personosceptykiem \ud83d\ude42 Je\u015bli natomiast zesp\u00f3\u0142 tworzy User Stories w oparciu o intuicj\u0119: to zgadzam si\u0119, zarzuty wobec takich US s\u0105 identyczne, jak wobec person.<\/p>\n

    Karolina: Jak segregujecie dane i wybieracie te, kt\u00f3re s\u0105 kluczowe do tworzenia persony?<\/i><\/strong><\/span><\/p>\n

    Agnieszka Chrz\u0105szcz, CeL AGH<\/strong>Design Thinking jest procesem zespo\u0142owym. Wa\u017cne, aby zesp\u00f3\u0142 wiedzia\u0142 po co<\/strong> zbiera i analizuje dane i na tej podstawie opracowa\u0142 kategorie do ich dalszego opracowywania. Kategorie te – s\u0142owa kluczowe powi\u0105zane z kontekstem projektu b\u0119d\u0119 wykorzystywane w analizach w trakcie realizacji. Proces budowania person rozpocznie si\u0119 ju\u017c na etapie konstrukcji scenariusza obserwacji czy pyta\u0144 do wywiadu, kt\u00f3ry ju\u017c powinien by\u0107 tak pomy\u015blany aby umo\u017cliwi\u0107 pozyskanie warto\u015bciowych danych. Bez tego zadzia\u0142a regu\u0142a \u201cgarbage in \u2013 garbage out\u201d.<\/p>\n

    Wyb\u00f3r cech persony powinien by\u0107 podyktowany projektem<\/strong> i szacowaniem wp\u0142ywu r\u00f3\u017cnych kontekst\u00f3w na realizowane wyzwanie. Zmienne powinny pom\u00f3c pogrupowa\u0107 u\u017cytkownik\u00f3w na sprytne \u201cpaczki\u201d, w kt\u00f3rych pewne wzory b\u0119d\u0105 si\u0119 powtarza\u0142y tworz\u0105c \u00f3w model. O doborze tych cech\/ zmiennych decyduje celowo\u015b\u0107 dla danego wyzwania wi\u0119c trudno jest poda\u0107 jeden najlepszy schemat. Np. przyjmuje si\u0119, \u017ce dane metryczkowe s\u0105 istotne ale je\u015bli projektujemy komunikator dla teamu programist\u00f3w w wieku 23-30 r\u00f3\u017cnicowanie na tej podstawie person i tworzenie wzor\u00f3w mo\u017ce przynie\u015b\u0107 niewiele po\u017cytku projektantom.<\/p>\n

    Andrzej: Czy polecacie jakie\u015b narz\u0119dzia technologiczne np. online do budowania persony na podstawie wprowadzanych danych? <\/i><\/strong><\/span><\/p>\n

    Agnieszka Chrz\u0105szcz, CeL AGH <\/strong> Jest mn\u00f3stwo takich aplikacji i kanw \u2013 czyli gotowych szablon\u00f3w do budowania person. Najlepiej por\u00f3wna\u0107 kilka w kontek\u015bcie potrzeb konkretnego zespo\u0142u i konkretnego projektu. Ja nigdy nie pracowa\u0142am na jednym wzorze.<\/p>\n

    Dana: jak zbiera\u0107 te dane dobrze?<\/i><\/strong><\/span><\/p>\n

    Rafa\u0142 Czarny, Inprogress<\/strong> Na pewno komunikuj\u0105c si\u0119 bezpo\u015brednio z u\u017cytkownikami! A powa\u017cnie m\u00f3wi\u0105c: wszelkie badania s\u0105 obarczone b\u0142\u0119dami (co doskonale wida\u0107 przy r\u00f3\u017cnych sonda\u017cach, gdzie r\u00f3\u017cne pracownie uzyskuj\u0105 r\u00f3\u017cne wyniki); niemniej jednak: widoczne s\u0105 trendy. Design Thinking dlatego jest dynamiczn\u0105 metod\u0105, \u017ceby szybko reagowa\u0107 nawet w sytuacji, gdy zebrane informacje nie do ko\u0144ca b\u0119d\u0105 odzwierciedla\u0142y rzeczywisto\u015b\u0107. Minimalizowanie ryzyka du\u017cego oddalenia wynik\u00f3w bada\u0144 od rzeczywisto\u015bci polega na:
    \n– Przeprowadzeniu kilku typ\u00f3w bada\u0144: nie ograniczajmy si\u0119 tylko do wywiad\u00f3w! Zr\u00f3b ankiet\u0119, wykonaj obserwacje.
    \n– Badaniu du\u017cej liczby u\u017cytkownik\u00f3w. Jak robisz ankiet\u0119, to na co najmniej 30 osobach; obserwuj co najmniej 30 os\u00f3b; wywiady zr\u00f3b z kilkunastoma osobami.<\/p>\n

    Agnieszka Chrz\u0105szcz, CeL AGH <\/strong> Dobrze – czyli solidnie, z dba\u0142o\u015bci\u0105 o warsztat obiektywnego badacza na tyle na ile to mo\u017cliwe w zespole. By\u0107 jak najbli\u017cej u\u017cytkownik\u00f3w – pyta\u0107, obserwowa\u0107, stara\u0107 si\u0119 zrozumie\u0107. Nie do przecenienia jest t utaj rola ca\u0142ego zespo\u0142u tak, aby wszyscy mieli podobny punkt odniesienia. Jak zbiera\u0107 – nagrywa\u0107 audio i video, rysowa\u0107 i robi\u0107 notatki (np. wizualne) bez wprowadzania element\u00f3w w\u0142asnej oceny.<\/p>\n

    Jak dba\u0107 o te dane wprowadzane do zespo\u0142\u00f3w? Jakie narz\u0119dzia polecacie?<\/i><\/strong><\/span><\/p>\n

    Rafa\u0142 Czarny, Inprogress<\/strong> Te dane nie mog\u0105 by\u0107 \u201cwprowadzane\u201d<\/strong> do zespo\u0142\u00f3w, tylko \u201czbierane\u201d przez zesp\u00f3\u0142. Je\u015bli nie zaanga\u017cujemy zespo\u0142u w zbieranie i analiz\u0119 danych (niezale\u017cnie od tego, czy zesp\u00f3\u0142 b\u0119dzie tworzy\u0142 person\u0119 czy nie), to zesp\u00f3\u0142 nie b\u0119dzie tych danych dobrze wykorzystywa\u0142. Jest to element empatyzacji i bez zaanga\u017cowania zespo\u0142u design thinking mo\u017ce si\u0119 nie uda\u0107.<\/p>\n

    Paulina: Jakie s\u0105 narz\u0119dzia usprawniaj\u0105ce proces zbierania danych? Czy s\u0105 szybsze mniej pracoch\u0142onne metody ni\u017c ankieta, wywiady, obserwacje?<\/i><\/strong><\/span><\/p>\n

    Rafa\u0142 Czarny, Inprogress<\/strong> Ankieta, wywiady i obserwacje to faktycznie bardzo czasoch\u0142onne metody: trzeba je zaprojektowa\u0107, przeprowadzi\u0107 i przeanalizowa\u0107 wyniki. Natomiast pozwalaj\u0105 si\u0119gn\u0105\u0107 do tego, co ludzi my\u015bl\u0105, czuj\u0105, jakie maj\u0105 opinie, jak si\u0119 zachowuj\u0105. Mo\u017cna korzysta\u0107 tak\u017ce z innych narz\u0119dzi: w rozwi\u0105zaniach tworzonych na potrzeby IT mo\u017cna korzysta\u0107 z analitycznych informacji dostarczanych przez Google, Facebooka i inne platformy dostarczaj\u0105ce narz\u0119dzi marketingowych. Wtedy samo zbieranie informacji czasoch\u0142onne nie jest, ale analiza tych informacji te\u017c zajmuje bardzo du\u017co czasu.<\/p>\n

    Agnieszka Chrz\u0105szcz, CeL AGH<\/strong> Jest wiele sposob\u00f3w pozyskania danych \u201cod\u201d i \u201co\u201d <\/strong>u\u017cytkownikach. Rozr\u00f3\u017cnijmy te kwestie! Bezpo\u015bredni kontakt z osobami, dla kt\u00f3rych projektujemy rozwi\u0105zanie jest bezcenny a czas zainwestowany w spotkanie czy rozmow\u0119 – cho\u0107by online zwr\u00f3ci si\u0119 z nawi\u0105zk\u0105. Analiza r\u00f3\u017cnych danych pozyskanych z r\u00f3\u017cnych \u017ar\u00f3de\u0142 da nam najszerszy obraz u\u017cytkownika rozwi\u0105zania i kontekstu w jakim dzia\u0142a. Dostosujmy to do mo\u017cliwo\u015bci zespo\u0142u i rodzaju rozwi\u0105zania. Z mojego do\u015bwiadczenia wynika, \u017ce nawet jedna rozmowa z u\u017cytkownikiem potrafi otworzy\u0107 projektantom oczy<\/p>\n

    Iwona: jak powinna tam zdefiniowana persona np. w programie do prowadzenia Webinarium? Tu wa\u017cne s\u0105 aspekty dw\u00f3ch stron, a kto z nim pracuje widzi, \u017ce zosta\u0142a uwzgl\u0119dniona tylko jedna?<\/i><\/strong><\/span><\/p>\n

    Agnieszka Chrz\u0105szcz, CeL AGH<\/strong> W przypadku takiego z\u0142o\u017conego produktu person by\u0142oby pewnie du\u017co wi\u0119cej – persony uczestnik\u00f3w – czego oczekuje od rozwi\u0105zania student matematyki a czego anglistyki na wyk\u0142adzie ? a jakie potrzeby ma uczestnik webinaru – treningu sprzeda\u017cowego? – persony prelegent\u00f3w – taki u\u017cytkownik, kt\u00f3ry tylko m\u00f3wi albo taki, kt\u00f3ry koniecznie potrzebuje mie\u0107 dost\u0119p do interakcji itp. itd. A co z u\u017cytkownikami – organizatorami? My\u015bl\u0105c o jakiej\u015b funkcji mo\u017cemy si\u0119 wtedy odnie\u015b\u0107 do tej konkretnej persony np.. Studenta anglistyki, kt\u00f3ry b\u0119dzie potrzebowa\u0142 wersji w. j angielskim (a taka wersja przyda nam si\u0119 te\u017c dla klient\u00f3w angloj\u0119zycznych w og\u00f3le – wi\u0119c mamy kolejny aspekt u\u017cytkownika).<\/p>\n