{"id":113,"date":"2009-09-21T10:45:49","date_gmt":"2009-09-21T10:45:49","guid":{"rendered":"http:\/\/zasoby1.open.agh.edu.pl\/cel\/?p=113"},"modified":"2023-09-05T20:57:45","modified_gmt":"2023-09-05T18:57:45","slug":"wolne-licencje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zasoby1.open.agh.edu.pl\/cel2026\/wolne-licencje\/","title":{"rendered":"Wolne licencje"},"content":{"rendered":"<p>Po co nam prawo autorskie? Wi\u0119kszo\u015b\u0107 os\u00f3b odpowie, \u017ce po to, by, jak sama nazwa wskazuje,&nbsp;<strong>chroni\u0107 prawa tw\u00f3rc\u00f3w<\/strong>&nbsp;i wynagradza\u0107 ich za wk\u0142ad w rozw\u00f3j kultury i nauki. Z takim podej\u015bciem trudno si\u0119 spiera\u0107. Innowacyjno\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa jest jednym z podstawowych czynnik\u00f3w decyduj\u0105cych o jego sukcesie.<\/p>\n<p><strong>Czy jednak prawa autorskie mog\u0119 by\u0107 zagro\u017ceniem<\/strong>? Okazuje si\u0119, \u017ce liczna grupa os\u00f3b uwa\u017ca, \u017ce tak. Nie mam tu na my\u015bli \u201epirat\u00f3w\u201d, kt\u00f3rzy kopiuj\u0105 utwory z Sieci, bo tak jest taniej i wygodniej. M\u00f3wi\u0119 o osobach, kt\u00f3re rozwa\u017caniom na ten temat po\u015bwi\u0119cili sporo czasu, a swoje pogl\u0105dy potrafi\u0105 dobrze uargumentowa\u0107. Czytelnikom znane jest mo\u017ce nazwisko Richarda Stallmana. To wybitny informatyk, ale te\u017c chyba najbardziej znany propagator idei wolnego oprogramowania. Innym czo\u0142owym przedstawicielem tego nurtu jest Lawrence Lessig, prawnik z Uniwersytetu Stanforda.<\/p>\n<p>Ci panowie r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 w wielu kwestiach, ale \u0142\u0105czy ich niech\u0119\u0107 do&nbsp;<em>copyrightu<\/em>. Uwa\u017caj\u0105, \u017ce s\u0142owa \u201e<strong>wszystkie prawa zastrze\u017cone<\/strong>\u201d przynosz\u0105 wi\u0119cej szkody ni\u017c po\u017cytku, ograniczaj\u0105c wolno\u015b\u0107 jednostek i blokuj\u0105c swobodny rozw\u00f3j kultury. W szczeg\u00f3lno\u015bci uznaj\u0105, \u017ce tradycyjny system praw autorskich zupe\u0142nie nie przystaje do \u015bwiata Internetu oraz chroni raczej interesy wielkich wydawc\u00f3w ni\u017c tw\u00f3rc\u00f3w. Proponuj\u0105 wi\u0119c alternatyw\u0119. Stallman napisa\u0142 GNU General Public Licence, Lessig jest tw\u00f3rc\u0105 Creative Commons. To licencje prawne, nazywane, poprzez gr\u0119 s\u0142\u00f3w,&nbsp;<em>copyleftem<\/em>. Alternatywnie u\u017cywa si\u0119 te\u017c sformu\u0142owania \u201e<strong>pewne prawa zastrze\u017cone<\/strong>\u201d.<\/p>\n<p>Obro\u0144cy starych regu\u0142 cz\u0119sto formu\u0142uj\u0105 zarzut, \u017ce jest to ograniczanie praw autorskich. Nic bardziej b\u0142\u0119dnego. W istocie&nbsp;<strong>wolne licencje, szczeg\u00f3lnie Creative Commons (CC), zwi\u0119kszaj\u0105 kompetencje tw\u00f3rcy<\/strong>. Daj\u0105 mu mo\u017cliwo\u015b\u0107 samodzielnego decydowania o tym, co mo\u017cna robi\u0107 z jego dzie\u0142em. Nie nast\u0119puje zrzeczenie si\u0119 praw. Lessig wyra\u017anie podkre\u015bla, \u017ce jego zamiarem nie jest rujnowanie istniej\u0105cego systemu, lecz takie jego zreformowanie, by bardziej sprawiedliwie wywa\u017ca\u0142 potrzeby autora z jednej, a spo\u0142ecze\u0144stwa z drugiej strony. Prze\u015bled\u017amy, jak to wygl\u0105da, na podstawie licencji CC. Oznaczaj\u0105c ni\u0105 nasz wytw\u00f3r wyra\u017camy zgod\u0119 na to, by go&nbsp;<strong>kopiowa\u0107, rozprowadza\u0107, przedstawia\u0107 i wykonywa\u0107 oraz opracowywa\u0107 na jego podstawie utwory zale\u017cne (czyli modyfikowa\u0107 go<\/strong>). Nie jest to jednak zgoda bezwzgl\u0119dna. Okre\u015blamy r\u00f3wnie\u017c&nbsp;<strong>warunki<\/strong>, kt\u00f3re inna osoba musi spe\u0142ni\u0107, \u017ceby skorzysta\u0107 z mo\u017cliwo\u015bci, kt\u00f3r\u0105 przed ni\u0105 otwarli\u015bmy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Po co nam prawo autorskie? Wi\u0119kszo\u015b\u0107 os\u00f3b odpowie, \u017ce po to, by, jak sama nazwa wskazuje,&nbsp;chroni\u0107 prawa tw\u00f3rc\u00f3w&nbsp;i wynagradza\u0107 ich za wk\u0142ad w rozw\u00f3j kultury i nauki. Z takim podej\u015bciem trudno si\u0119 spiera\u0107. Innowacyjno\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa jest jednym z podstawowych czynnik\u00f3w decyduj\u0105cych o jego sukcesie. Czy jednak prawa autorskie mog\u0119 by\u0107 zagro\u017ceniem? Okazuje si\u0119, \u017ce liczna[&#8230;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":114,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":"","_members_access_role":[],"_members_access_error":""},"categories":[33],"tag-global":[],"class_list":["post-113","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-otwartosc-open"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.6 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Wolne licencje - CeLiID AGH<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/zasoby1.open.agh.edu.pl\/cel2026\/wolne-licencje\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Wolne licencje - CeLiID AGH\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Po co nam prawo autorskie? Wi\u0119kszo\u015b\u0107 os\u00f3b odpowie, \u017ce po to, by, jak sama nazwa wskazuje,&nbsp;chroni\u0107 prawa tw\u00f3rc\u00f3w&nbsp;i wynagradza\u0107 ich za wk\u0142ad w rozw\u00f3j kultury i nauki. Z takim podej\u015bciem trudno si\u0119 spiera\u0107. Innowacyjno\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa jest jednym z podstawowych czynnik\u00f3w decyduj\u0105cych o jego sukcesie. Czy jednak prawa autorskie mog\u0119 by\u0107 zagro\u017ceniem? Okazuje si\u0119, \u017ce liczna[...]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/zasoby1.open.agh.edu.pl\/cel2026\/wolne-licencje\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"CeLiID AGH\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2009-09-21T10:45:49+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-09-05T18:57:45+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/zasoby1.open.agh.edu.pl\/cel2026\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/ccc.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1280\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"720\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"CeLiID AGH\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"CeLiID AGH\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/zasoby1.open.agh.edu.pl\\\/cel2026\\\/wolne-licencje\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/zasoby1.open.agh.edu.pl\\\/cel2026\\\/wolne-licencje\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"CeLiID AGH\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/zasoby1.open.agh.edu.pl\\\/cel2026\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/c0be226735ea7919c3c78937f4a1ddf3\"},\"headline\":\"Wolne licencje\",\"datePublished\":\"2009-09-21T10:45:49+00:00\",\"dateModified\":\"2023-09-05T18:57:45+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/zasoby1.open.agh.edu.pl\\\/cel2026\\\/wolne-licencje\\\/\"},\"wordCount\":426,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/zasoby1.open.agh.edu.pl\\\/cel2026\\\/wolne-licencje\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/zasoby1.open.agh.edu.pl\\\/cel2026\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2017\\\/09\\\/ccc.jpg\",\"keywords\":[\"home\"],\"articleSection\":[\"Otwarto\u015b\u0107\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/zasoby1.open.agh.edu.pl\\\/cel2026\\\/wolne-licencje\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/zasoby1.open.agh.edu.pl\\\/cel2026\\\/wolne-licencje\\\/\",\"name\":\"Wolne licencje - CeLiID AGH\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/zasoby1.open.agh.edu.pl\\\/cel2026\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/zasoby1.open.agh.edu.pl\\\/cel2026\\\/wolne-licencje\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/zasoby1.open.agh.edu.pl\\\/cel2026\\\/wolne-licencje\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/zasoby1.open.agh.edu.pl\\\/cel2026\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2017\\\/09\\\/ccc.jpg\",\"datePublished\":\"2009-09-21T10:45:49+00:00\",\"dateModified\":\"2023-09-05T18:57:45+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/zasoby1.open.agh.edu.pl\\\/cel2026\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/c0be226735ea7919c3c78937f4a1ddf3\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/zasoby1.open.agh.edu.pl\\\/cel2026\\\/wolne-licencje\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/zasoby1.open.agh.edu.pl\\\/cel2026\\\/wolne-licencje\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/zasoby1.open.agh.edu.pl\\\/cel2026\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2017\\\/09\\\/ccc.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/zasoby1.open.agh.edu.pl\\\/cel2026\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2017\\\/09\\\/ccc.jpg\",\"width\":1280,\"height\":720},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/zasoby1.open.agh.edu.pl\\\/cel2026\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/zasoby1.open.agh.edu.pl\\\/cel2026\\\/\",\"name\":\"CeLiID AGH\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/zasoby1.open.agh.edu.pl\\\/cel2026\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/zasoby1.open.agh.edu.pl\\\/cel2026\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/c0be226735ea7919c3c78937f4a1ddf3\",\"name\":\"CeLiID AGH\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/12902d19d9ce9bfc0a85313d8058b11f1eceef69f3de5073d1a963f138740fda?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/12902d19d9ce9bfc0a85313d8058b11f1eceef69f3de5073d1a963f138740fda?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/12902d19d9ce9bfc0a85313d8058b11f1eceef69f3de5073d1a963f138740fda?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"CeLiID AGH\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/zasoby1.open.agh.edu.pl\\\/cel2026\\\/author\\\/celadmin\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Wolne licencje - CeLiID AGH","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/zasoby1.open.agh.edu.pl\/cel2026\/wolne-licencje\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Wolne licencje - CeLiID AGH","og_description":"Po co nam prawo autorskie? Wi\u0119kszo\u015b\u0107 os\u00f3b odpowie, \u017ce po to, by, jak sama nazwa wskazuje,&nbsp;chroni\u0107 prawa tw\u00f3rc\u00f3w&nbsp;i wynagradza\u0107 ich za wk\u0142ad w rozw\u00f3j kultury i nauki. Z takim podej\u015bciem trudno si\u0119 spiera\u0107. Innowacyjno\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa jest jednym z podstawowych czynnik\u00f3w decyduj\u0105cych o jego sukcesie. Czy jednak prawa autorskie mog\u0119 by\u0107 zagro\u017ceniem? Okazuje si\u0119, \u017ce liczna[...]","og_url":"https:\/\/zasoby1.open.agh.edu.pl\/cel2026\/wolne-licencje\/","og_site_name":"CeLiID AGH","article_published_time":"2009-09-21T10:45:49+00:00","article_modified_time":"2023-09-05T18:57:45+00:00","og_image":[{"width":1280,"height":720,"url":"https:\/\/zasoby1.open.agh.edu.pl\/cel2026\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/ccc.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"CeLiID AGH","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"CeLiID AGH","Szacowany czas czytania":"2 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/zasoby1.open.agh.edu.pl\/cel2026\/wolne-licencje\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/zasoby1.open.agh.edu.pl\/cel2026\/wolne-licencje\/"},"author":{"name":"CeLiID AGH","@id":"https:\/\/zasoby1.open.agh.edu.pl\/cel2026\/#\/schema\/person\/c0be226735ea7919c3c78937f4a1ddf3"},"headline":"Wolne licencje","datePublished":"2009-09-21T10:45:49+00:00","dateModified":"2023-09-05T18:57:45+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/zasoby1.open.agh.edu.pl\/cel2026\/wolne-licencje\/"},"wordCount":426,"image":{"@id":"https:\/\/zasoby1.open.agh.edu.pl\/cel2026\/wolne-licencje\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/zasoby1.open.agh.edu.pl\/cel2026\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/ccc.jpg","keywords":["home"],"articleSection":["Otwarto\u015b\u0107"],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/zasoby1.open.agh.edu.pl\/cel2026\/wolne-licencje\/","url":"https:\/\/zasoby1.open.agh.edu.pl\/cel2026\/wolne-licencje\/","name":"Wolne licencje - CeLiID AGH","isPartOf":{"@id":"https:\/\/zasoby1.open.agh.edu.pl\/cel2026\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/zasoby1.open.agh.edu.pl\/cel2026\/wolne-licencje\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/zasoby1.open.agh.edu.pl\/cel2026\/wolne-licencje\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/zasoby1.open.agh.edu.pl\/cel2026\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/ccc.jpg","datePublished":"2009-09-21T10:45:49+00:00","dateModified":"2023-09-05T18:57:45+00:00","author":{"@id":"https:\/\/zasoby1.open.agh.edu.pl\/cel2026\/#\/schema\/person\/c0be226735ea7919c3c78937f4a1ddf3"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/zasoby1.open.agh.edu.pl\/cel2026\/wolne-licencje\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/zasoby1.open.agh.edu.pl\/cel2026\/wolne-licencje\/#primaryimage","url":"https:\/\/zasoby1.open.agh.edu.pl\/cel2026\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/ccc.jpg","contentUrl":"https:\/\/zasoby1.open.agh.edu.pl\/cel2026\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/ccc.jpg","width":1280,"height":720},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/zasoby1.open.agh.edu.pl\/cel2026\/#website","url":"https:\/\/zasoby1.open.agh.edu.pl\/cel2026\/","name":"CeLiID AGH","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/zasoby1.open.agh.edu.pl\/cel2026\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/zasoby1.open.agh.edu.pl\/cel2026\/#\/schema\/person\/c0be226735ea7919c3c78937f4a1ddf3","name":"CeLiID AGH","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/12902d19d9ce9bfc0a85313d8058b11f1eceef69f3de5073d1a963f138740fda?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/12902d19d9ce9bfc0a85313d8058b11f1eceef69f3de5073d1a963f138740fda?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/12902d19d9ce9bfc0a85313d8058b11f1eceef69f3de5073d1a963f138740fda?s=96&d=mm&r=g","caption":"CeLiID AGH"},"url":"https:\/\/zasoby1.open.agh.edu.pl\/cel2026\/author\/celadmin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zasoby1.open.agh.edu.pl\/cel2026\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/113","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zasoby1.open.agh.edu.pl\/cel2026\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zasoby1.open.agh.edu.pl\/cel2026\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zasoby1.open.agh.edu.pl\/cel2026\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zasoby1.open.agh.edu.pl\/cel2026\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=113"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/zasoby1.open.agh.edu.pl\/cel2026\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/113\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":32483,"href":"https:\/\/zasoby1.open.agh.edu.pl\/cel2026\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/113\/revisions\/32483"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zasoby1.open.agh.edu.pl\/cel2026\/wp-json\/wp\/v2\/media\/114"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zasoby1.open.agh.edu.pl\/cel2026\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=113"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zasoby1.open.agh.edu.pl\/cel2026\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=113"},{"taxonomy":"tag-global","embeddable":true,"href":"https:\/\/zasoby1.open.agh.edu.pl\/cel2026\/wp-json\/wp\/v2\/tag-global?post=113"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}