{"id":1162,"date":"2010-01-19T10:16:27","date_gmt":"2010-01-19T08:16:27","guid":{"rendered":"http:\/\/zasoby1.open.agh.edu.pl\/cel\/?p=1162"},"modified":"2026-06-17T08:03:45","modified_gmt":"2026-06-17T06:03:45","slug":"przewodnik-po-otwartej-nauce","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zasoby1.open.agh.edu.pl\/cel2026\/przewodnik-po-otwartej-nauce\/","title":{"rendered":"Przewodnik po otwartej nauce"},"content":{"rendered":"

\"otwartanauka\"<\/a>W ubieg\u0142ym tygodniu otrzymali\u015bmy od ICM UW Przewodnik po otwartej nauce<\/strong>. Publikacja, powsta\u0142a w ramach projektu Otw\u00f3rz Ksi\u0105\u017ck\u0119<\/a>, kt\u00f3ry swoj\u0105 drog\u0105 jest bardzo ciekaw\u0105 inicjatyw\u0105. Ma na celu rozwijanie cyfrowej kolekcji wsp\u00f3\u0142czesnych ksi\u0105\u017cek naukowych, udost\u0119pnionych przez autor\u00f3w, naukowc\u00f3w polskich, na licencjach Creative Commons. Aktualnie na stronach projektu mo\u017cna przeczyta\u0107 i pobra\u0107 14 tytu\u0142\u00f3w, w\u015br\u00f3d nich np. Wolna kultura<\/a> Lessiga czy Internet jako dobro wsp\u00f3lne<\/a> Justyny Hofmokl.<\/p>\n

Ale wracaj\u0105c do przewodnika. Jest ju\u017c dost\u0119pny w formie elektronicznej <\/a>do pobrania na stronach projektu. Niezale\u017cnie od formy, przewodnik to zdecydowanie rzecz, z kt\u00f3r\u0105 warto si\u0119 zapozna\u0107. Powod\u00f3w jest kilka. Po pierwsze jest to pierwsza, kompleksowa publikacja o otwartej nauce dost\u0119pna w j\u0119zyku polskim<\/strong>. Najwi\u0119cej miejsca autorzy po\u015bwi\u0119caj\u0105 na za\u0142o\u017cenia i dzia\u0142ania ruchu Open Access, ale r\u00f3wnie\u017c szeroko opisane s\u0105 inicjatywy na rzecz otwartych zasob\u00f3w edukacyjnych, otwarto\u015bci dost\u0119pu do danych badawczych czy nauki 2.0.<\/strong> Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c, wiedza w pigu\u0142ce. Po drugie w bardzo przyst\u0119pny spos\u00f3b t\u0142umaczy zmiany jakie w ostatniej dekadzie nast\u0105pi\u0142y w systemie komunikacji naukowej, kt\u00f3rych wsp\u00f3ln\u0105 cech\u0105 jest rosn\u0105ca otwarto\u015b\u0107 naukowych tre\u015bci. Po trzecie, s\u0105 przyk\u0142ady<\/strong> inicjatyw \u015bwiatowych i polskich<\/strong>, kt\u00f3re zebrane w jednym miejscu pokazuj\u0105 skal\u0119 zmian, jak r\u00f3wnie\u017c stanowi\u0105 \u015bwietn\u0105 baz\u0119 zasob\u00f3w, zdecydowanie powi\u0119kszaj\u0105c obszar szukania informacji.<\/p>\n

Lektura przewodnika jest o tyle wa\u017cna, \u017ce u\u015bwiadamia i przypomina, \u017ce nikt z nas nie dzia\u0142a w pr\u00f3\u017cni. Dla rozwoju nauki potrzebne jest natychmiastowe wsp\u00f3\u0142dzielenie si\u0119 dorobkiem, wynikami, danymi, wnioskami – nie blokowane przez dzia\u0142alno\u015b\u0107 wydawc\u00f3w. Takie dzia\u0142ania przyczyniaj\u0105 si\u0119 nie tylko do szybszego obiegu informacji naukowych, ale podnosz\u0105 presti\u017c badacza i instytucji, kt\u00f3r\u0105 reprezentuje. Autorzy przewodnika opieraj\u0105 si\u0119 na badaniach cytowalno\u015bci w 2004 (pod kierunkiem Tima Brody-ego<\/a>) i 2006 roku (Gunther Eysenbach<\/a>), kt\u00f3re pokaza\u0142y, \u017ce otwarte tre\u015bci maj\u0105 znacznie wy\u017csze wska\u017aniki cytowa\u0144 ni\u017c teksty publikowane w czasopismach p\u0142atnych<\/strong>. Z kolei badania z roku ubieg\u0142ego (Evans i Reimer), kt\u00f3re przeanalizowa\u0142y czasopisma z lat 1998-2005 pokaza\u0142y, \u017ce otwarte udost\u0119pnianie w Internecie podnosi liczb\u0119 cytowa\u0144 o \u015brednio 8%<\/strong>. Pomimo \u017ce ruch Open Access nie faworyzuje \u017cadnej z dziedzin wiedzy, to nauki \u015bcis\u0142e przoduj\u0105. Szczeg\u00f3lnie fizyka, informatyka i astronomia. AGH jako uczelnia techniczna mo\u017ce wpisa\u0107 si\u0119 w te tendencje.<\/p>\n

W kontek\u015bcie dzia\u0142ania uczelni wy\u017cszych, warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na rekomendacje<\/strong>, jakie autorzy przewodnika formu\u0142uj\u0105 dla w\u0142adz uczelnianych<\/strong>:<\/p>\n