Anna ChyłaRozwijanie kompetencji miękkich osób studiujących na kierunkach technicznych, inżynierskich to niezwykle aktualny temat. Na portalach związanych z zatrudnieniem czy wprost przy opisach stanowisk pracy w przemyśle znajdziemy oczekiwania związane z określonym zestawem tzw. soft skills. Tymczasem na uczelniach technicznych stawia się głównie na szeroką wiedzę teoretyczną, sprawność obliczeniową, rozwijanie praktycznych umiejętności związanych z daną dziedziną i orientację w branżowych nowinkach.
Największe obawy młodych dorosłych związane z przyszłym miejscem pracy dotyczą obszarów związanych z komunikacją. Wyniki badań przeprowadzonych w Wielkiej Brytanii wskazują, że 42% respondentów martwi się pracą z obcymi osobami, 38% obawia się rozmów typu small-talk twarzą w twarz, a 30% odczuwa niepokój związany z rozmowami telefonicznymi. Z drugiej strony to właśnie na kompetencje miękkie z tego zakresu – komunikację, współpracę oraz kompetencje interpersonalne, rośnie zapotrzebowanie na rynku pracy[1].
Nauki techniczne i ścisłe w swej specyfice nie mają bezpośrednio wpisanego kształcenia kompetencji miękkich. Wymaga to projektowania zajęć w taki sposób, by dawały one okazję do współpracy, dyskusji, prezentacji wyników, twórczego działania.
W Akademii Górniczo-Hutniczej im. S. Staszica z inicjatywy Prorektora ds. kształcenia prof. dr. hab. inż. Krzysztofa Mendroka opracowana została „Koncepcja procesu kształcenia kompetencji miękkich w uczelni technicznej (AGH) na studiach pierwszego stopnia” [2], która przybrała formę wytycznych.
Jak wskazują autorki i autorzy tej koncepcji, do kompetencji poszukiwanych na rynku pracy należą komunikacja, współpraca i samoregulacja. Właśnie w tych obszarach doskonalić się będą studenci i studentki AGH.
Autorki i autorzy „Koncepcji procesu kształcenia kompetencji miękkich w uczelni technicznej (AGH) na studiach pierwszego stopnia” formułując bardziej szczegółową klasyfikację, podzielili kompetencje miękkie na dwie grupy – kompetencje podstawowe i zaawansowane.
Wśród kompetencji podstawowych znalazły się:
Tab. 1. Kompetencje podstawowe wymienione w „Koncepcji procesu kształcenia kompetencji miękkich w uczelni technicznej (AGH) na studiach pierwszego stopnia”. Opracowanie Anna Chyła na podstawie materiałów Zespołu.
Kompetencje zaawansowane to:
Tab. 2. Kompetencje zaawansowane wymienione w „Koncepcji procesu kształcenia kompetencji miękkich w uczelni technicznej (AGH) na studiach pierwszego stopnia”. Opracowanie Anna Chyła na podstawie materiałów Zespołu.
Rozwijanie tych kompetencji u osób studiujących staje się długofalową strategią Uczelni, w którą wpisują się działania Centrum e-Learningu i Innowacyjnej Dydaktyki AGH (CeLiID AGH).
Od lat w ofercie szkoleniowej CeLiID AGH proponujemy rozwój w zakresie metod kształcenia, które wprowadzane na zajęciach w wymierny sposób przyczyniają się do rozwoju kompetencji miękkich osób studiujących. Trening kompetencji miękkich może się odbywać na dedykowanych temu zagadnieniu przedmiotach lub zostać zintegrowany z treścią przedmiotów kierunkowych realizowanych w ramach podstawowego programu kształcenia. Innymi słowy, w tym przypadku do rozwoju kompetencji komunikacyjnych nie prowadzą tylko zajęcia o komunikacji, np. przedmiot poświęcony tej tematyce, a również standardowe zajęcia kierunkowe, prowadzone z wykorzystaniem np. pracy grupowej, metody projektów czy nauczania rówieśniczego.
Tematyka niektórych naszych szkoleń jest zbliżona do takich dedykowanych kompetencjom miękkim przedmiotów. Jednak przede wszystkim, chcemy wspierać nauczycielki i nauczycieli akademickich w takim projektowaniu zajęć obowiązkowych, by rozwijać te kompetencje podczas realizacji standardowego programu kształcenia na danym kierunku studiów.
Metody rekomendowane przez Zespół, który opracował koncepcję kształcenia kompetencji miękkich na AGH to:
- warsztaty, symulacje, role-playing,
- case studies, metody problemowe,
- mini-projekty zespołowe i indywidualne,
- design thinking,
- debaty, pytania sokratejskie,
- peer learning & peer review [inaczej nauczanie rówieśnicze i ocena rówieśnicza, przyp. aut.].
Opisy tych metod znaleźć można w materiałach dydaktycznych opracowanych przez CeLiID – książce „Metody, które działają. Przewodnik dla prowadzących zajęcia w uczelniach”i katalogu Nowoczesne metody kształcenia. Wiele z nich wykorzystujemy podczas realizowanych przez nas szkoleń oraz przekazujemy dydaktykom i dydaktyczkom AGH, wspierając ich w dostosowaniu metod do specyfiki prowadzonych przez nich zajęć.
[1] Career-Ready: Bridging the employability skills and confidence gap, raport Trinity College London 2025, https://www.trinitycollege.com/resource?id=10984 dostęp: 09.04.2026.
[2] Koncepcja procesu kształcenia kompetencji miękkich w uczelni technicznej (AGH) na studiach pierwszego stopnia, materiał opracowany przez zespół pod przewodnictwem dr Ewy Migaczewskiej, prof. AGH – dr Jacek Kołodziej, dr Ewa Prymon-Ryś, dr hab. Ziemowit Dworakowski, prof. AGH, mgr Magdalena Wierzańska. mgr Piotr Janus.
